İmplant Üstü Protezlerin Sınıflandırılması

İmplant uygulamaları, tek diş eksikliğinde, sıra bölümlü ve total dişsiz olan hastalarda, fonksiyon, kapasite ve estetik açıdan üstün, hastanın özgüvenini artıran sabit ya da hareketli restorasyonların yapımına imkân sağlar.

İdeal bir implant üstü protez için tedavi planlaması çok önemlidir. Kemik bağlantılı protezlerde denilir. Kemik içerisine yerleştirilen çeşitli maddeler aracılığı ile desteğini doğrudan kemikten alır. Çene kemiği içerisine yerleştirilen bu maddeler, doğal diş gibi yapılacak olan protezin aboutmentini (dayanak) oluşturur. Daha sonra bu dayanaklarla kemik arasında bütünleşme sağlandığında üzerine protez yapılır

İmplant destekli protezler iki ana başlıkta sınıflandırılabilir.

1- İmplant destekli sabit protezler.

2- İmplant destekli hareketli protezler.

Protez; insan vücudunun eksik olan bir kısmını tamamlayan ve aynı zamanda o organın fonksiyonunu iyileştirmeyi amaçlayan yapay bir aygıt olarak tanımlanır. Diş protezleri ise, dişleri ve dişler ile ilgili kısımları içeren yapay aygıtlar olarak tanımlanır.

Diş protezleri klasik olarak iki büyük sınıfa ayrılır;

1- Sabit protezler.

2- Hareketli protezler.

SABİT PROTEZLER

Eksik dişi hastaların, doğal dişlerden destek alarak ve onların üzerinde yapılan bir takım değişiklilerden sonra yapıştırılan ve hiç çıkmayan protezlerdir. Bu uygulamada doku desteği söz konusu değildir. Kuron, çürük, kırık ya da başka bir sebeple aşırı madde kaybı olan dişlerin küçültülüp kaplanması uygulamasıdır.

Köprü, tek diş ya da çok diş eksikliğinde komşu dişlerin küçültülüp bunlara gelen özel kaplamalardan destek sağlanarak boş olan dişlerin yerinin doldurulma işlemidir.

Porselen lamina, dişlerin sadece ön yüzeylerinden minimum seviyede madde kaldırılarak, dişin ön yüzeyine yapıştırılarak dişteki istenen renk ve görüntünün sağlanması için uygulanan estetik yöntemdir.

Sabit protezler, yapım esnasında kullanılan malzemeye göre sınıflandırılır;

  • Metal destekli kron ve köprü
  • Zirkonyum destekli kron ve köprü
  • Tam porselen kron ve köprü

HAREKETLİ PROTEZLER

1- Total protezler: Bu protezler ağzında hiç diş olmayan hastalara uygulanır. Altındaki kemik tarafından desteklenir. Ağız içinde çeşitli şekillerde tutuculuk sağlayan, aynı zamanda takıp çıkartılabilen dişlerdir.

2- Parsiyel protezler: Ağzında tek dişi, ya da birden fazla olan diş eksikliğinde yapılan protezlerdir.

İmplant Protez Nedir?

Genel anlamda, ağızda farklı sebepler ile oluşan estetik bozulmaların veya kaybedilen dişlerin yerine uygulanan, doğal dişlerin tüm estetik ve fonksiyonel görevlerini taklit etmeye çalışan tüm yapay oluşumlara protez denir.

SABİT PROTEZLER

Kullanılması zor olan, bazıları için çok sıkıntılı şekilde kullanılan hareketli protezler yerine, implant destekli sabit protezler yapılmaktadır. Hareketli total protezler bakımlarının zor olması ve kullanımının sıkıntı vermesi sebebi ile yerini implant destekli sabit protezlere bırakmaktadır.

İleri teknoloji ile üretilen titanyum implantlar, diş hekimliğinde birçok sorunu ortadan kaldırmıştır. En çok sevinmesi gereken de tam dişsiz olan hasta grubudur. Hareketli protez de oluşan bütün sıkıntıları yok eden implant destekli protezler, hasta olan kişiye büyük bir rahatlık ve konfor sağlamaktadır.

İmplant destekli sabit protezler, hastanın durumuna göre ve tercihine göre iki türlü yapılır.

Birinci yöntem: Hareketli total protez kullanan hastanın protezleri, sabit proteze çevrilir. Böyle durumda hasta olan kişiye iki tane implant yapılarak, hareketli total protez stabil şekle getirilir.

İkinci yöntem: Genel olarak en çok tercih edilen implant sayısını artırılarak tamamen sabit protez yapılmasıdır. Tıpkı doğal diş gibi son derece estetik protez yapılan hastanın öz güveni artar. Total dişsizlik durumlarında uygulanır.

HAREKETLİ PROTEZLER

Doğal dişlerin tamamının kaybedilmesi durumunda kullanılan, total protezler titanyum implantın kullanılmaya başlamasına kadar, dişsiz ağızlar için tek çözüm şekli idi. Çeşitli zorlukları olan hareketli durumundan dolayı ağızdan sıkça çıkabilen ve damak yüzeyini kapladığı için, kullanması ve bakımı zor olan bir protez çeşididir. Ancak günümüzde bunların yerini implant destekli sabit protezler almıştır. Total protez dişsiz ağızlar için tek alternatif olmaktan çıkmıştır.

Ağzında bazı dişleri eksik olan hastalara diş eksikliği olan bölgeye kroşe denilen metal bir kanca ile tutturulan protezler vardır. Bu protezlere parsiyel (bölümlü) protezler denir.

Kısmen dişsiz olan hastalarda kullanılan hassas bağlantılı protezler vardır. Öteki hareketli protezlere göre daha yeni ve üstün olan bu yöntem ile tutuculuk kroşelerle değil de, erkek ve dişi kısımlardan oluşan parçalar ile sağlanır. Hassas bağlantılı protezler daha estetik olan görüntüleri ile parsiyel proteze göre daha üstün sayılır.

İmplant Üzerine Zirkonyum

Sabit protezlerde estetik amaç için kullanılan bütün materyaller içinde doğal dişe renk uyumu olarak en iyi materyal porselendir. Porselen kronlar metal alt yapılı veya tam porselen olarak yapılır. Ancak tam porselen kron ve köprülerin sağlamlığını artırmak için metal alt yapı yerine güçlendirilmiş seramik alt yapılar kullanılır. En çok kullanılan sistem ise zirkonya ile ile güçlendirilen seramik restorasyonlardır.

İmplant üzerine zirkonyum alt yapılı seramik restorasyonlar, metal destekli resterasyonlara göre daha iyi olmasından ve estetik olarak daha iyi olmasından dolayı günümüzde çok fazla rağbet görmektedir. Metal alt yapı kullanılmadığı için, iyon salınımı sonunda alerjik ve toksik reaksiyon çıkması engellenir.

İmplant üzerine zirkonyum porselen kronlarda, alt yapı olarak kullanılan zirkonya metal sertliğinde ve dayanıklılığında olan bir materyaldir. Zirkonyum, mekanik olarak kuvvetli darbelere karşı dayanıklı ve uzun ömürlü olan bir maddedir.

Seramik kronlar ilk olarak tek üyeli kronlar ve üç üyeli arka bölge köprüler için kullanıldı. Fakat porselenin kırılganlığı nedeni ile tam seramik sistemlerin dayanıklılığını artırmaya yönelik çeşitli yöntemler gelişti. Zirkonya’nın keşfedilmesi ile birlikte dayanıklı bir alt yapı bulunmuş oldu. Zirkonyum dayanıklı bir madde olduğu için, güçlü çiğneme yüklerinin geldiği arka dişlerde ve uzun köprülerde rahat bir şekilde kullanılır.

İmplant üzerine zirkonyum porselenin, ışık geçirgenliği doğal dişlere benzer ve son derce estetik bir görüntü verir. Altta metal olmadığından, metal alt yapılı porselenlerde oluşan görüntü asla oluşmaz. Yüksek ısıya, darbeye karşı çok dayanıklıdır. Dişeti uyumu son derece iyidir. Metal alt yapılı porselende görülen diş eti renkleri implant üzerine zirkonyumda asla görünmez. Dişeti problemlerine, ağız kokusuna ve ağızda tat bozulmasına yol açmaz. Bundan dolayı zirkonyum diş hekimliğinin ihtiyacı olan estetik, sağlamlık, doku uyumu ve doğallık konusunda şimdiye kadar elde edilen en yüksek değerli bir maddedir. Ön dişlerde ve arka dişlerde kullanılan çok tercih edilen bir maddedir.

İmplant üzerine zirkonyum porselen kronlar, CAN-CAM teknolojisine haiz olan bilgisayar destekli cihazlarla üretilir. Zirkonyum freze sistemi ile el değmeden bilgisayar tarafından şekillenir. Bu durum uzun süreli ve hassas bir işlemdir.

İmplant Üzeri Porselen Diş Nasıl Yapılır

İmplant üstüne hangi tip protez yapılacağının, planlaması yapılırken öncelikli olarak ağız yapısı uygun ise, sabit protez planlaması yapmak lazımdır. Çünkü hastaların en fazla rahat kullandıkları protez tipi sabit protezlerdir. Bazı hastalarda implant üzerine uygulanacak olan implantta değişiklik olabilmektedir. Ağızda mevcut olan diş sayısı, kemik miktarının yeterli olup olmadığı, hastanın maddi durumu ve hastanın yaşı gibi etkenlere bakarak implant diş üzerine yapılacak olan protez için değişik planlamalar yapılabilir.

TAM DİŞSİZLİK VAKALARINDA

Yeterli sayıda implant yapılabilirse, yapıştırılarak kullanılan sabit porselen köprü yapılır. Fakat bazı durumlarda total protez(tam damak) kullanan hasta olan kişilerin, yeterli seviyede kemik miktarının olmadığı durumlarda veya daha ekonomik bir implant olması nedeni ile, simetrik olarak 2-4 implant yerleştirmek suretiyle hastanın, kendisinin kullandığı takıp çıkartılan protezin tutuculuğunu artırmak için, implantlardan destek sağlayan hassas bağlantılı protez olan çıtçıtlı protez tercih edilebilir. Mümkün olan her vakada hastanın ağzından çıkartmasına gerek duyulmayan sabit protezler daha fazla tercih edilmektedir.

İmplant üstüne hangi protezin yapılacağı, tam dişsiz ağızlar için, 2-4 arası implant yerleştirmek suretiyle, tam protezin tutucu olması sağlanır. Bu şekilde bir uygulama yeterli sayıda implant konacak kadar kemik olmayan, sabit protez uygulamasına izin vermeyen vakalarda tercih edilmektedir. Bazı zamanlarda da hastanın ekonomik durumu müsait olmazsa, bu işlem daha ekonomik olduğu için tercih edilir.

TEK DİŞ EKSİKLİĞİNDE

İmplant üstüne hangi protezin yapılacağı tek diş eksikliği durumunda, eksik olan dişin boşluğu çevresinde bulunan dişlere dokunmadan sadece bir tane implant diş yerleştirilir. Bu implantın üzerine tek üye porselen kron monte edilir. Porselen kron için farklı yöntemler vardır. Zirkonyum alt yapılı bir kron, Estetik diş hekimliği uygulamaları esnasında en fazla tercih edilen uygulama şekillerindendir. Metal destekli bir porselen kaplama yapılmak istenirse, nikelsiz metal ve titanyum alaşımlı metal gibi başka farklı alternatiflerde mevcuttur.

Tek diş eksikliğinde bir adet implant yapılır. Bu implant üzerine konacak porselen kaplama için kök görevi yapar.

SERBEST SONLU VAKALARDA

Çekilmiş olan dişin boşluğunun arkasında diş olmazsa, serbest sonlu dişsizlik vakaları olarak isimlendirilir. Bu durumda olan hastalara 2 ya da daha fazla implantın üstüne porselen köprü yapılır. Her eksik dişe bir implant yapılması gerekli değildir.